ศิลาดลเป็นเครื่องปั้นดินเผาที่ใช้ความร้อนสูง เคลือบด้วยขี้เถ้าไม้ผสมดินหน้านาทำให้เคลือบเป็นสีเขียวเหมือนหยก เป็นการเคลือบธรรมชาตไม่ใช้สารเคมี ศิลาดล ( celadon ) หรือเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก หมายถึง เครื่องปั้นดินเผาที่เคลือบด้วยวัสดุธรรมชาติมีลักษณะเป็นเคลือบใสสีเขียวหยกมองทะลุเนื้อดินได้ ผิวเคลือบจะราน ( แตกลายงา crack ) สีเขียวที่เกิดขึ้นทำได้โดยการเิาไม้ก่อไม้รกฟ้ามาเผาเอาขี้เถ้า แล้วนำมาผสมกับดินหน้าผิวนาแล้วเผาเคลือบด้วยวิธี ลดออกซิเจน ( reducing ) เผาความร้อนสูงประมาณ 1,2060-1,300องศาเซลเซียส

 

ศิลากลหรือสังคโลก มาจากคำภาษอังกฤษสันสกฤตคำว่า " ศิลา " แปลว่าหิน " ดล " แปลว่าเขียว รวมกันแปลว่าหินสีเขียว เป็นผลงานความพยายามของมนุษย์ที่จะเลียนแบบหยกในธรรมชาติ โดยที่หยกได้รับความนิยมว่าเป็๋นหินที่ได้รับความนิยมว่าเป็นหินธรรมชาติที่แข็งแกร่งสวยงาม และนำโชคลาภมาให้ " ศิลาดล"ทำขึ้นโดยวัสดุธรรมชาติล้วนๆไม่มีสารเคมีใด ๆ เจือปนจึงได้รับยกย่องว่ามีความปลอดภัยสุงจึงใช้เป็นภาชนะใส่อาหาร "ศิลาดล"มักตกแต่งให้สวยงามโดยการขูดแกะสลักเซาะร่องหรือกดประทับก่อนที่จะเคลือบ

ขั้นตอนการผลิตเครื่องปั้นดินเผาประเภท "ศิลาดล"

  1. การเตรียมดินโดยการย่อยบดให้ละเอียดแล้วนำมาร่อนเพื่อให้แน่ใจว่าดินที่ได้ เป็นดินที่มีคุณภาพจริง ๆ
  2. นำดินที่ได้จากขั้นตอนที่หนึง ไปผสมน้ำล้าให้สะอาดไม่ให้มีเศษขี้เหล็กหรือวัตถุอื่นใดปะปนอยู่แล้วนำไปใส่ในเครื่องอัดดิน เพื่ออัดเอาน้ำในดินออกให้เหลือดินเป็นแผ่น ๆ
  3. หลังจากผ่านเครื่องอัดดินแล้วจะต้องทิ้งไว้ในที่มีอากาศถ่ายเทได้สะดวกชั่วครู่เพื่อให้อินทรีย์สารในดินนั้นเกิดการรวมตัว
  4. นำดินที่ได้จากขั้นตอนที่ 3 มานวดเพื่อไล่ฟองอากาศ
  5. นำดินที่ได้จากขั้นที่ 4 มาขึ้นรูปบนแป้นหมุน ( การปั้นเป็นภาชนะต่าง ๆ )
  6. หลังจากขึ้นรูปเรียบร้อยแล้ว ต้องปล่อยให้ชิ้นงานนั้นแห้งตามธรรมชาติ
  7. นำฃิ้นงานที่ได้นั้นมารแกะสลักตามที่เราต้องการ ( แกะเนื้อดิน )
  8. นำชิ้นงานนั้นไปเผาในเตาเผา ซึ่งมีอุณหภูมิ ประมาณ 800 องศาเซลเซียสหรือที่เรียกว่า " บิสกิ๊ต"( BISCGUE FIRED )ซึ่ งสามารถโดนน้ำได้ ขั้นตอนนี้หลังจากเผาเสร็จจะต้องเฃ็ครอบร้าวหรือความลกพร่องต่าง ๆ
  9. นำชิ้นงาน ( "บิสนกิ๊ต " ) ที่ผ่านการตรวจเช็คคุณภาพแล้วไปตกแต่งเขียนลายตามที่ต้องการก่อนนำไปเคลือลด้วยน้ำเคลือบที่มีส่วนผสม ของดินหน้านา และผสมกับขี้เถ้าไม้ก่อไม้รกฟ้า หลังจากนั้นจุ่มในน้ำเคลือบแล้วทิ้งไว้ให้แหงแล้วตกแต่งเครือบให้ละเอียด
  10. นำไปเผาในเตาเผาซึ่งใฃ้อุณหภูมิประมาณ 1260-1300 องศาเซลเซียส

ลักษณะเด่นของ "ศิลาดล"

  1. มีสีเขียวหยก เกิดจากการที่นำเอาไม้ก่อ ไม้รกฟ้า มาเผาเอาขี้เถ้า แล้วนำมาผสมกับดินหน้านาเป็ฯน้ำเคลือบแล้วเผาด้วยความร้อนสูง แล้วทิ้งให้เย็นตัวจะเกิดเป็นสีเขียว
  2. มีรอยจราน หรือ แตกลายงา หรือ crack บนตัวเคลือนบ ซึ่งเกิดจากการหดตัวของเนื้อดินกับน้ำเคลือบเมื่อเย็นตัวลงซึ่งเป็นลักษณะเด่นเป็นหนึ่งของศิลากดล ทำให้ดูสวยงามยิ่งนัก
  3. ศิลาดลเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยมือ ซึ่งขึ้นอยู่กับประสบการณ์ และความชำนาญของช่างแต่ละคนทำให้ดูเป็นสิ่งมีค่าเป็นที่น่าดึงดูดใจในตัวมันเอง
  4. เผาด้วยความร้อนสูง ถึง 1260 - 1300 องศาเซลเซียส
  5. ไม่มีสารเคมีเจือปนจึงได้รับการยกย่องในด้านความงามปลอดภัยสูงสุด ใช้เป็นภาชะใส่อาหาร
  6. สามรถใช้ได้กับทั้งเป็นพวกตกแต่งบ้าน และใช้ในชีวิตประจำวันเช่น ชุดอาหาร และวัยสารมารใช้ในเตาอบไมโครเวฟได้ โดยไม่เป็นอันตรายต่อสูขภาพเพราะไม่มีสารเคมีใด ๆ อยู่ในกระบวนการผลิตเลย